Działalność nierejestrowana to forma zarobkowania, która zdobywa coraz większą popularność wśród osób pragnących przetestować swoje pomysły na biznes bez konieczności formalnej rejestracji firmy. Jej zalety to proste zasady, niskie koszty oraz minimum formalności. W niniejszym artykule przyjrzymy się, jak rozpocząć działalność nierejestrowaną oraz jakie są jej główne zasady i ograniczenia.
Co to jest działalność nierejestrowana?
Działalność nierejestrowana, znana również jako działalność nieewidencjonowana, to forma drobnej aktywności zarobkowej, która nie wymaga rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Koncepcja ta została wprowadzona wraz z „Konstytucją Biznesu” w 2018 roku, a głównym celem było ułatwienie prowadzenia drobnych działalności przez osoby fizyczne. Dzięki temu możliwe jest legalne zarabianie bez konieczności rejestracji firmy, co jest szczególnie korzystne dla tych, którzy chcą przetestować swoje pomysły na biznes przed podjęciem decyzji o pełnej rejestracji działalności gospodarczej.
Działalność nierejestrowana charakteryzuje się kilkoma kluczowymi cechami:
- możliwość prowadzenia działalności bez formalnej rejestracji firmy,
- brak obowiązku opłacania składek ZUS i ubezpieczenia zdrowotnego,
- prosta ewidencja sprzedaży,
- zwolnienie z podatku VAT, o ile przychody nie przekroczą 200 tys. zł rocznie,
- możliwość prowadzenia działalności obok umowy o pracę czy statusu osoby bezrobotnej.
Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?
Aby móc prowadzić działalność nierejestrowaną, należy spełnić kilka istotnych warunków. Przede wszystkim, działalność tę mogą prowadzić wyłącznie osoby fizyczne, które w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziły zarejestrowanej działalności gospodarczej. Przekroczenie tego okresu karencji oznacza konieczność założenia firmy w tradycyjny sposób.
Dodatkowo, przychody z działalności nierejestrowanej nie mogą przekraczać 225% minimalnego wynagrodzenia kwartalnie, co w 2026 roku wynosi 10 813,50 zł. Limit ten zastąpił wcześniejszy miesięczny próg, co daje większą elastyczność w osiąganiu przychodów. Warto podkreślić, że działalność nierejestrowana nie może być prowadzona w formie działalności regulowanej, czyli takiej, która wymaga specjalnych zezwoleń lub koncesji.
Działalność nierejestrowana a praca na etacie
Działalność nierejestrowaną można prowadzić równolegle z pracą na etacie. Pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę mogą bez przeszkód testować swoje pomysły na biznes, pod warunkiem, że nie wpłynie to negatywnie na ich obowiązki zawodowe. Warto jednak poinformować pracodawcę o dodatkowej działalności, aby uniknąć potencjalnych konfliktów interesów.
Działalność nierejestrowana a osoby bezrobotne
Osoby bezrobotne zarejestrowane w urzędzie pracy mogą prowadzić działalność nierejestrowaną, ale muszą pamiętać, że nie mogą zawierać umów cywilnoprawnych, takich jak umowy-zlecenia czy umowy o dzieło. Mogą jednak zawierać umowy sprzedaży, co pozwala im na dodatkowy zarobek bez utraty statusu bezrobotnego.
Jak zacząć działalność nierejestrowaną?
Rozpoczęcie działalności nierejestrowanej jest proste i nie wymaga wielu formalności. W praktyce wystarczy przestrzegać limitu przychodów oraz prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. Ewidencję tę można prowadzić w formie papierowej lub elektronicznej, na przykład w arkuszu kalkulacyjnym, i powinna zawierać takie informacje jak data sprzedaży, kwota przychodu oraz numer kolejny wpisu.
Warto również pamiętać o obowiązkach wynikających z przepisów konsumenckich, takich jak obowiązek udzielania informacji o produkcie czy usługach, przyjmowanie reklamacji oraz wystawianie faktur na żądanie klienta.
Działalność nierejestrowana a VAT i ZUS
Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną mogą korzystać ze zwolnienia z podatku VAT, o ile ich przychody nie przekroczą rocznego limitu 200 tys. zł. Zwolnienie to nie obejmuje jednak niektórych usług, takich jak doradztwo podatkowe czy prawnicze, które wymagają rejestracji jako czynny podatnik VAT.
Jedną z największych zalet działalności nierejestrowanej jest brak obowiązku opłacania składek ZUS i ubezpieczenia zdrowotnego. Oznacza to znaczną oszczędność miesięcznych kosztów prowadzenia działalności. Niemniej jednak, osoby prowadzące wyłącznie działalność nierejestrowaną muszą posiadać ubezpieczenie zdrowotne z innego tytułu lub opłacać składkę dobrowolnie.
Kiedy należy zarejestrować działalność gospodarczą?
Rejestracja działalności gospodarczej staje się konieczna w momencie przekroczenia limitu przychodów, który w 2026 roku wynosi 10 813,50 zł kwartalnie. Obowiązek ten dotyczy również sytuacji, gdy działalność zaczyna się dynamicznie rozwijać lub gdy charakter wykonywanych czynności wymaga formalnej rejestracji, jak w przypadku działalności regulowanej.
Rejestracja firmy w CEIDG pozwala na skorzystanie z dodatkowych możliwości, takich jak dostęp do ulg podatkowych, większa liczba narzędzi biznesowych, a także możliwość współpracy z większymi klientami.
Zalety działalności nierejestrowanej
Działalność nierejestrowana stanowi doskonałą opcję dla osób, które chcą bez ryzyka wejść na rynek i przetestować swoje pomysły na biznes. Niewątpliwą zaletą tej formy działalności jest brak konieczności rejestracji firmy oraz minimum formalności związanych z prowadzeniem biznesu. Dla wielu osób jest to idealny sposób na zdobycie pierwszych doświadczeń w biznesie, budowanie bazy klientów oraz kształtowanie oferty bez ponoszenia dużych kosztów na starcie.
Warto podkreślić, że działalność nierejestrowana to świetna okazja, aby legalnie dorabiać i testować swoje pomysły na biznes, bez formalności typowych dla przedsiębiorców.
Na co zwrócić uwagę przy prowadzeniu działalności nierejestrowanej?
Choć działalność nierejestrowana jest prostą formą prowadzenia biznesu, warto pamiętać o kilku kluczowych aspektach:
- prowadzenie rzetelnej ewidencji sprzedaży,
- przestrzeganie limitu przychodów,
- pamiętanie o obowiązkach wobec konsumentów,
- rozliczanie przychodów w rocznym zeznaniu PIT-36.
Prowadzenie działalności nierejestrowanej to doskonały sposób na przetestowanie swojego pomysłu na biznes w praktyce, bez konieczności ponoszenia dużych kosztów i skomplikowanych formalności. Dzięki temu można zdobyć cenne doświadczenie i przygotować się do prowadzenia pełnoprawnej działalności gospodarczej w przyszłości.
Co warto zapamietać?:
- Działalność nierejestrowana to forma zarobkowania bez konieczności rejestracji w CEIDG, wprowadzona w 2018 roku.
- Przychody z działalności nierejestrowanej nie mogą przekraczać 225% minimalnego wynagrodzenia kwartalnie, co w 2026 roku wynosi 10 813,50 zł.
- Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną są zwolnione z opłacania składek ZUS oraz podatku VAT, o ile przychody nie przekroczą 200 tys. zł rocznie.
- Wymagana jest rzetelna ewidencja sprzedaży oraz przestrzeganie obowiązków konsumenckich, takich jak przyjmowanie reklamacji.
- Działalność nierejestrowana to idealna opcja dla osób chcących przetestować pomysły na biznes bez dużych kosztów i formalności.
