Aneta Jadowska – kolejność czytania książek autorki

Jeśli chcesz zacząć przygodę z książkami Anety Jadowskiej, najwygodniej jest czytać je według kolejności wydarzeń w uniwersum Thornverse, a nie według dat publikacji. Na start najlepiej sprawdza się „Złodziej dusz”, a później stopniowe dokładanie serii o Nikicie, Witkacym oraz nowości z Thornu, przeplatane opowiadaniami. Poniżej znajdziesz prosty przewodnik po kolejności czytania, z podziałem na poziomy wtajemniczenia i różne cykle autorki – dzięki temu łatwo ułożysz swoją własną ścieżkę lektury.

Od czego zacząć czytanie Anety Jadowskiej?

W 2026 roku bibliografia Anety Jadowskiej jest już naprawdę rozbudowana, dlatego wiele osób gubi się przy wyborze pierwszego tytułu. Najrozsądniej jest przyjąć, że centrum jej twórczości stanowi uniwersum Thornverse, które łączy większość serii fantasy – Dory Wilk, Nikity, Witkacego, Katię oraz zbiory opowiadań. Jeśli lubisz urban fantasy, najlepiej zacząć właśnie tam.

Punktem wyjścia dla większości czytelników pozostaje „Złodziej dusz”, pierwszy tom heksalogii o Dorze Wilk. To od tej historii miasto Thorn – fantastyczna bliźniacza wersja Torunia – na dobre wchodzi do gry. Autorka, doktor nauk humanistycznych i jedna z najważniejszych polskich twórczyń tego gatunku, tak projektuje fabuły, by kolejne cykle łączyły się ze sobą, ale dawały się też czytać osobno.

Jeśli wolisz kryminał bez magii, możesz zacząć poza Thornem, od trylogii „Garstka z Ustki”. Z kolei osoby szukające literatury dla młodszych sięgną po cykl „Franek i Finka”, pierwszą książkę autorki napisaną z myślą o dzieciach. Warto jednak wiedzieć, że pełna zabawa intertekstualna, nagromadzenie nawiązań i postaci gościnnych czeka właśnie w Thornverse.

Jak czytać Thornverse w kolejności wydarzeń?

Thornverse to spójne uniwersum stworzone przez Anetę Jadowską, powiązane głównie z Toruniem i fantastycznym Thornem. Składają się na nie heksalogia o Dorze Wilk, Seria szamańska, Trylogia Nikity, cykl o Katii, zbiory opowiadań oraz nowsze książki, takie jak „Wilk z lasu” czy „Dziewczyna z przeklętej wyspy”. Wydarzenia przeplatają się, bohaterowie wpadają do cudzych serii, a opowiadania często wypełniają luki czasowe.

Nie musisz znać każdego opowiadania, żeby rozumieć fabułę powieści, ale uporządkowanie lektur według chronologii zdarzeń daje efekt serialu z długą, satysfakcjonującą historią. Poniżej znajdziesz sugerowaną kolejność czytania, opartą na chronologii świata, a nie datach wydań:

Etap 1 – pierwsze spotkania z Thornem

Na początek możesz sięgnąć po krótsze formy, które są swoistym „przedsionkiem” głównej sagi. Część z nich zebrano w tomie „Ropuszki”, inne pojawiają się w różnych antologiach lub e-bookach:

• „Przygody małego duchołapa” – opowieść dla młodszych czytelników, ale osadzona w tym samym świecie, znakomicie wprowadza w klimat duchów i magii,
• „Szatański Pierwiosnek” – historia z „Ropuszek”, pokazuje jednego z ważnych bohaterów w przeszłości,
• „Po deszczu każdy wilk śmierdzi mokrym psem” – kryminalne śledztwo sprzed wydarzeń heksalogii,
• „Miłość za grobową deskę” – opowiadanie o miłości, śmierci i nekromancji w Thornie.

Te teksty pozwalają lepiej poznać tło, ale jeśli nie lubisz opowiadań, możesz od razu przejść do etapu drugiego. Chronologia będzie wtedy minimalnie uboższa, ale fabuła pozostanie spójna.

Etap 2 – Heksalogia Dory Wilk

Serce Thornverse to heksalogia o wiedźmie – policjantce z Torunia. „Złodziej dusz” był wydany w 2012 roku i zaplanowany jako początek sześcioksięgu, który rozrósł się później w całe uniwersum. Najwygodniejsza kolejność w ramach tej części wygląda tak:

• „Złodziej dusz” – tom 1, wprowadza Dorę, Mirona, Joshui i sam Thorn,
• „Bogowie muszą być szaleni” – tom 2, rozbudowuje mitologię i relacje między bohaterami,
• „Zwycięzca bierze wszystko” – tom 3, konsekwencje poprzednich wydarzeń,
• „Wszystko zostaje w rodzinie” – tom 4, mocniej wchodzi w wątki rodzinne i polityczne,
• „Egzorcyzmy Dory Wilk” – tom 5, gra o bardzo wysoką stawkę,
• „Na wojnie nie ma niewinnych” – tom 6, w którym Dora kończy główną linię tej części historii.

Między tomami można wplatać krótsze teksty, jak „Wilk w owczej skórze” czy „Nie oceniaj kota po rozmiarze”, lecz nie jest to absolutnie konieczne. Wznowienia wydane przez Wydawnictwo SQN porządkują kolejność i ułatwiają dostęp do całości.

Etap 3 – Seria szamańska (Witkacy)

Kiedy Dora kończy swoją pierwszą wielką drogę, na pierwszy plan wchodzą inni bohaterowie. Jednym z nich jest Piotr Duszyński, czyli Witkacy – detektyw i szaman związany z Toruniem. Tu kolejność jest czytelna:

• „Szamański blues” – początek przygód Witkacego jako głównej postaci,
• „Szamańskie tango” – pogłębienie rodzinnych i magicznych wątków,
• „Szamański twist” – konfrontacja z emocjami i duchami miasta.

Między powieściami pojawiają się opowiadania: „Ruchome cienie” czy „Piekielna ortografia”. Ta ostatnia, e-book z 2021 roku, dobrze domyka pewne relacje i pokazuje, jak mocno Toruń – miasto, z którym autorka jest związana od 2000 roku – wpływa na konstrukcję świata.

Etap 4 – Trylogia Nikity i jej ciąg dalszy

Nikita to najemniczka z berserkiem w środku i dziedzictwem powiązanym z mitologią nordycką. Jej historia zaczyna się nieco później, ale mocno splata się z resztą Thornverse. Sugerowana kolejność wygląda następująco:

• „Dziewczyna z Dzielnicy Cudów” – początek cyklu, poznajesz Wars, Sawę i brutalne zasady alternatywnych miast,
• „Akuszer bogów” – rozwinięcie wątków rodzinnych i magicznych,
• „Diabelski młyn” – finał trylogii, zamknięcie najważniejszych tajemnic.

Po zakończeniu trylogii historia Nikity wcale się nie urywa. W uniwersum pojawia się „Afera na tuzin rysiów” oraz antologia „Próby ognia i wody”, które rozwijają jej wątek. Kolejne powiązane teksty – jak „Sezon na nowożeńców” – dopisują nowe epizody, często przy okazji antologii o bardziej kryminalnym tonie.

Etap 5 – Kroniki Thornu i nowe książki ze świata

Po zamknięciu głównych cykli Jadowska rozwija uniwersum w bocznych odnogach, zbiorach opowiadań i nowych powieściach. Warto wtedy sięgnąć po:

• „Ropuszki” – zbiór, który zbiera wiele opisanych wyżej opowiadań i stanowi świetną „nakładkę” na wcześniejsze tomy,
• „Dynia i jemioła. Nietypowe historie świąteczne” – teksty sezonowe, ale ważne dla bohaterów,
• „Dzikie dziecko miłości” – powieść z cyklu Kroniki Thornu, pokazuje Dorę już jako Namiestniczkę,
• „Kurczaczek i salamandra” – świeża krew w Thornverse, nowe postacie, dużo nawiązań,
• „Katia. Cmentarne love story” – rozwinięcie wątku nekromantki Katii, wcześniej znanej z opowiadań,
• „Klątwy i pierniczki” – opowiadania z Thornu wydane w 2025 roku,
• „Dziewczyna z przeklętej wyspy” – rozwinięcie tematu alternatywnych miast po trylogii Nikity,
• „Wilk z lasu” – powieść z 2025 roku, spinająca wiele rozrzuconych wcześniej wątków.

Na tym etapie kolejność nie jest już tak sztywna. Możesz kierować się własnymi sympatiami do konkretnych postaci, bo świat jest już dobrze znany i chronologia staje się mniej wymagająca.

Jak czytać serie spoza Thornverse?

Część czytelników chce najpierw poznać Anetę Jadowską bez ciągłych nawiązań między książkami. W takim przypadku wybór serii spoza Thornverse to dobry pomysł – autorka chętnie łączy tam kryminał, obyczaj i humor, ale unika otwartej magii.

Trylogia „Garstka z Ustki”

„Garstka z Ustki” to trzy powieści kryminalne o trzech pokoleniach kobiet z tej samej rodziny. Autorka osadziła akcję w Ustce po wizycie w lokalnej bibliotece, a pierwszą część pisała w kawiarni Cafe Mistral – motyw ręcznie wyrabianych krówek przeniknął później do tekstu. Kolejność lektury jest prosta:

• „Trup na plaży i inne sekrety rodzinne”,
• „Martwy sezon”,
• „Denat wieczorową porą”.

Cykl łączy elementy komedii kryminalnej z wątkiem rodzinnym, ale nie wchodzi w świat Thornu. Sprawdzi się, jeśli chcesz coś lżejszego, bez urban fantasy, a jednocześnie nadal z charakterystycznym stylem Jadowskiej.

Gracje z Ustki i Kroniki sąsiedzkie

Po sukcesie trylogii kryminalnej autorka rozwinęła wątki obyczajowo-humorystyczne w kolejnych cyklach, takich jak „Gracje z Ustki” czy Kroniki sąsiedzkie. Pozostają one w nurcie powieści obyczajowej z elementami komedii, w których ważniejsze są relacje, lokalna społeczność i rodzinne sekrety niż fantastyka.

W tych seriach możesz kierować się zwykłą kolejnością wydań, bo każdy nowy tytuł rozwija znane już środowisko bohaterów i naturalnie nawiązuje do poprzednich tomów. Tu nie ma złożonej siatki międzycyklowych powiązań, jak w Thornverse.

Jak ułożyć własną kolejność czytania?

Nawet najlepiej ułożona lista nie zastąpi Twoich czytelniczych preferencji. Zależnie od tego, czy bardziej lubisz magię, kryminał, humor, czy literaturę dziecięcą, możesz inaczej rozłożyć akcenty. Dla ułatwienia zestawmy trzy proste ścieżki startowe:

Jeśli planujesz przeczytać całość, warto traktować powyższe ścieżki nie jako konkurencję, ale jako różne „wejścia” do twórczości autorki. Jedni zaczną w Toruniu i Thornie, inni nad morzem w Ustce, jeszcze inni w magicznym cyrku dziadka Baltazara. Każdy z tych punktów wyjścia prędzej czy później prowadzi jednak do rozpoznawalnego, bardzo spójnego stylu, za który Aneta Jadowska zdobyła tak wierne grono czytelników.

Najpełniejsze doświadczenie daje czytanie Thornverse w przybliżonej kolejności zdarzeń: heksalogia Dory Wilk, Seria szamańska, Trylogia Nikity, Kroniki Thornu, a następnie opowiadania i nowsze powieści osadzone w tym samym świecie.

Dla porządku warto dodać, że autorka – od 2016 roku mocno związana z Wydawnictwem SQN – regularnie wraca do Thornu i Ustki, a jednocześnie rozwija cykl Klan Koźlaków („Cud, miód, Malina”, „Cuda wianki”) oraz prozę dla dzieci. Dlatego lista tytułów stale rośnie, a układanie kolejności czytania staje się w 2026 roku częścią zabawy – trochę jak domowe śledztwo w kryminale z Ustki.