Homogeniczne czy heterogeniczne? Techniczny dobór wykładzin PCV do obiektów służby zdrowia i edukacji
W sektorze inwestycji publicznych i komercyjnych terminologia dotycząca elastycznych pokryć podłogowych jest często nadmiernie upraszczana. Inwestorzy wrzucają do jednego worka linoleum, panele LVT i wykładziny elastyczne, określając je zbiorczo jako „gumoleum”. Z punktu widzenia specyfikacji technicznej i trwałości, kluczowe jest jednak rozróżnienie typów konstrukcji winylowych. Wykładziny PCV dzielą się na dwie fundamentalne grupy: homogeniczne (jednorodne) i heterogeniczne (wielowarstwowe). Błędny dobór typu do charakterystyki ruchu w budynku skutkuje przetarciami warstwy użytkowej już po 2-3 latach eksploatacji.
Współczesne wykładziny obiektowe z polichlorku winylu to materiały inżynieryjne, których głównym zadaniem jest zapewnienie bakteriostatyczności (szpitale), antypoślizgowości (szkoły, korytarze) oraz przewodnictwa elektrycznego (serwerownie, sale operacyjne).
Wykładziny PCV: https://goldfloor-obiektowe.pl/wykladziny-pcv
Czym różni się wykładzina homogeniczna od heterogenicznej?
Wykładzina homogeniczna to jednolity materiał w całym przekroju, który można wielokrotnie regenerować poprzez szlifowanie, podczas gdy wykładzina heterogeniczna posiada oddzielną warstwę ścieralną (wear layer) na podkładzie i oferuje szersze możliwości wzornicze.
Decyzja projektowa powinna opierać się na przewidywanym obciążeniu mechanicznym:
- Wykładziny homogeniczne: Ze względu na swoją strukturę (jeden materiał od wierzchu do spodu), są idealne do miejsc o ekstremalnym natężeniu ruchu (SOR-y, korytarze szkolne). Nawet głębokie zarysowanie wózkiem transportowym nie zmienia koloru ani wzoru posadzki. Powierzchnię taką można poddać renowacji mechanicznej (tzw. suchy szlif), przywracając jej wygląd zbliżony do nowego.
- Wykładziny heterogeniczne: Składają się z warstwy nośnej, warstwy wzoru (print) i przezroczystej warstwy użytkowej z czystego PCV. Są one chętniej wybierane tam, gdzie liczy się estetyka (imitacja drewna, betonu), np. w domach opieki, przedszkolach czy biurach. Kluczowym parametrem jest tu grubość warstwy ścieralnej – dla obiektów publicznych absolutnym minimum jest 0,55 mm lub 0,70 mm.
Krytyczny aspekt montażu: Przygotowanie podłoża i spawanie
W przeciwieństwie do płytek dywanowych czy paneli pływających, elastyczne wykładziny PCV są bezlitosne dla błędów podłoża. Zjawisko to w branży nazywa się „telegrafowaniem”. Jeśli wylewka samopoziomująca nie została idealnie wyszlifowana lub pozostawiono drobinki piasku, każda nierówność odwzoruje się na powierzchni wykładziny w postaci widocznego wybrzuszenia, które z czasem ulegnie przetarciu (tzw. accelerated wear).
Normy instalacyjne (m.in. DIN 18365) wymagają:
- Pomiaru wilgotności: Metoda CM (karbidowa) jest jedynym wiarygodnym pomiarem na budowie. Wilgotność jastrychu cementowego nie może przekraczać 2.0% CM.
- Sznurowania (Spawania na gorąco): W obiektach medycznych i użyteczności publicznej arkusze wykładziny muszą być szczelnie połączone, aby uniemożliwić penetrację wody i rozwój bakterii pod posadzką. Używa się do tego sznura spawalniczego z PCV, topionego w temperaturze ok. 350-400°C przy użyciu frezarki i spawarki ręcznej lub automatu. Prawidłowo wykonany spaw ma wytrzymałość zbliżoną do materiału rodzimego.
Zabezpieczenie powierzchni: PUR vs. Akryl
Dawne technologie wymagały okresowego (często co 6 miesięcy) zdzierania starych powłok zabezpieczających i nakładania nowych warstw polimerów akrylowych (tzw. akrylowanie). Było to kosztowne i czasochłonne.
Nowoczesne wykładziny PCV renomowanych producentów (Tarkett, Forbo, Gerflor) są fabrycznie zabezpieczane poliuretanem (PUR) utwardzanym promieniami UV. Powłoka ta zamyka mikropory materiału, sprawiając, że brud nie wnika w strukturę, a „ślizga się” po powierzchni. W praktyce oznacza to, że przez cały cykl życia produktu (często 15-20 lat) nie ma konieczności nakładania dodatkowych warstw zabezpieczających, co redukuje koszty chemii i robocizny o ok. 30%. Wystarczy mycie maszynowe odpowiednimi padami (np. czerwonym) i środkami o neutralnym lub lekko zasadowym pH.
Parametry techniczne do SIWZ (Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia)
Przy tworzeniu zapytań ofertowych należy precyzyjnie definiować parametry, aby uniknąć produktów „budżetowych” o niskiej gęstości.
|
Parametr |
Wykładzina Homogeniczna (Przykład) |
Wykładzina Heterogeniczna (Przykład) |
Znaczenie dla inwestora |
|
Grupa ścieralności |
T (Najwyższa) |
T lub P |
Odporność na ścieranie objętościowe. Grupa T to czyste PCV, grupa M zawiera dużo wypełniaczy (kredy). |
|
Zawartość spoiwa |
Typ I |
– |
Im więcej czystego winylu, tym łatwiejsze utrzymanie czystości. |
|
Wgniecenie resztkowe |
ok. 0,02 – 0,04 mm |
ok. 0,05 – 0,10 mm |
Odporność na odciski od ciężkiego sprzętu medycznego lub mebli. |
|
Odporność chemiczna |
Bardzo wysoka |
Wysoka |
Kluczowe w szpitalach (odporność na jodynę, środki dezynfekcyjne). |
Wyoblenia i cokoły – standard higieniczny
Wymogiem sanepidu w obiektach medycznych i gastronomicznych jest wywinięcie wykładziny na ścianę (tzw. wyoblenie) na wysokość min. 10 cm. Eliminuje to kąt prosty między podłogą a ścianą, gdzie gromadzi się brud i bakterie. Wykonanie estetycznego wyoblenia wymaga zastosowania profilu przyściennego pod wykładzinę i precyzyjnego docięcia narożników zewnętrznych i wewnętrznych, co jest testem umiejętności montażysty. Źle wykonane narożniki pękają po kilku miesiącach, otwierając drogę dla wilgoci.
Podsumowanie
Wybór między wykładziną homogeniczną a heterogeniczną powinien wynikać z audytu funkcjonalnego budynku. Tam, gdzie priorytetem jest niezniszczalność i możliwość regeneracji (szpitale, szkoły), wykładzina homogeniczna z grupy T jest bezkonkurencyjna. W przestrzeniach wymagających designu i komfortu akustycznego (przedszkola, domy seniora), lepszym wyborem będą warianty heterogeniczne z grubą warstwą ścieralną. Niezależnie od wyboru, trwałość systemu zależy w 80% od jakości przygotowania wylewki i profesjonalnego spawania złącz.
Artykuł sponsorowany